Rehber

CrossFit ve HYROX sözlüğü

AMRAP, EMOM, Rx, No Rep, Metcon, Roxzone, compromised running… CrossFit ve HYROX'ta duyduğun 70'ten fazla terimin alfabetik, kısa Türkçe açıklaması.

Mehmet Kuyucu, Okuma süresi 8 dkSon güncelleme

Spor salonunda beyaz tahtaya günün egzersizlerini yazan antrenör
İçindekiler
  1. A – C
  2. D – H
  3. I – P
  4. R – S
  5. T – Z
  6. Tahtadaki yazıyı okuma örneği

Box’a ilk girdiğin gün tahtada “21-15-9 Thruster/Pull-up, For Time, Rx 43/29” yazıyorsa ve bunun ne demek olduğunu bilmiyorsan, bu sayfa senin için. Terimleri İngilizce bıraktık; Türkiye’deki topluluk da öyle kullanıyor, “zorlama Türkçeleştirme” kimseye yardım etmiyor. Açıklamalar Türkçe, kısa ve pratik. Alfabetik sıralı; tarayıcı aramasıyla (Ctrl+F) istediğin terime git.

Benchmark WOD’ların reçeteleri ve seviye süreleri için benchmark WOD rehberine, standart antrenman listesi için benchmark sayfasına bak.

A – C

Terim Açıklama
Air Squat Yüksüz squat. Kalça diz altına iner, üstte tam açılış. Cindy ve Murph’ün temel hareketi.
AMRAP “As Many Rounds/Reps As Possible”. Belirli sürede mümkün olduğunca çok round veya tekrar. Skor: round + tekrar.
Bar-Facing Burpee Bar’a dönük yapılan burpee; her tekrarda bar’ın üzerinden atlanır. Open klasiği.
Bar Muscle-Up Pull-up barında kip ile bar üstüne çıkış, dirsekler kilitlenir. Rx jimnastiğin üst basamağı.
Benchmark Standart reçeteli, gelişimi ölçmek için tekrar edilen WOD (Fran, Grace, Murph).
Box CrossFit salonu. “Gym” denmez, “box” denir.
Box Jump (Over) Kutuya sıçrama. “Over” versiyonunda kutunun üzerinden diğer tarafa geçersin, üstte durmak gerekmez.
Burpee Yerde göğüs temas, ayağa kalk, sıçra ve alkışla. Her yarışın kabusu.
Burpee Box Jump Over Burpee + kutunun üzerinden atlama, tek tekrar sayılır.
Burpee Broad Jump HYROX’un 4. istasyonu: burpee sonrası ileriye uzun atlama, 80 m boyunca. Ayaklar en fazla 5 cm kaydırılabilir.
Butterfly Pull-Up Hızlı, dairesel kip tekniğiyle pull-up. Yüksek tekrarda verimli, öğrenmesi zor.
C2B (Chest-to-Bar) Göğsün bar’a değdiği pull-up. Open finallerinin klasik hareketi.
Chipper Uzun, çok hareketli, her hareketi bir kez yüksek tekrarda “çentikleyip” geçtiğin WOD.
Clean Bar’ı yerden omuza alma. Power clean (çeyrek squat) ve squat clean (tam squat) olarak ikiye ayrılır.
Clean & Jerk Clean + bar’ı baş üstüne itiş. Grace’in hareketi.
Compromised Running HYROX terimi: istasyondan sonra yorgun bacak ve yüksek nabızla koşmak. Antrenmanın özü.
Barfiks barları, tırmanma ipleri ve kutularla donatılmış endüstriyel bir CrossFit box’ı
Box: CrossFit salonuna verilen ad. Ekipman sade, alan geniş.

D – H

Terim Açıklama
Deadlift Bar’ı yerden kalça hizasına kaldırma. DT’nin ilk hareketi.
Devil Press Dumbbell burpee + dumbbell snatch birleşimi.
DNF “Did Not Finish”. Time cap’te bitiremedin.
Double-Under (DU) Tek sıçramada ipin iki kez geçmesi. Her Open’da çıkan tek hareket.
Doubles HYROX’ta 2 kişilik takım. Koşu birlikte, istasyonlar paylaşımlı.
DQ Diskalifiye. HYROX’ta istasyonu eksik bırakmak 26/27 sezonundan itibaren DQ.
EMOM “Every Minute On the Minute”. Her dakika başında belirli işi yap, kalan sürede dinlen.
Farmers Carry İki kettlebell ile yürüyüş. HYROX 6. istasyon, 200 m.
For Time Belirli işi en kısa sürede bitir. Skor: süre.
Foundations Open’da Scaled’in bir alt basamağı, giriş seviyesi versiyon.
Girls Kadın isimli benchmark WOD’lar (Fran, Helen, Cindy…).
GHD Glute-Ham Developer; sit-up ve hip extension yapılan alet.
Hang Bar’ın diz üstü/bel hizasında asılı başladığı pozisyon (hang power clean).
Hero WOD Görevde hayatını kaybeden asker, polis veya itfaiyeci anısına yazılan WOD (Murph, DT).
Hook Grip Baş parmağın bar ile diğer parmaklar arasına kilitlendiği tutuş. Olimpik kaldırışların standardı.
HSPU Handstand Push-Up. Baş üstü duruşta şınav; strict veya kipping.
Hyrox Pro Daha ağır istasyon yükleriyle yarışılan HYROX divizyonu.

I – P

Terim Açıklama
Kettlebell Swing Kettlebell’i kalça gücüyle sallama. “Russian” göz hizasına, “American” baş üstüne.
Kipping Vücut salınımını kullanarak jimnastik hareketini kolaylaştırma. Strict’in karşıtı.
Ladder Her round’da tekrar veya yükün arttığı yapı (1-2-3-4… veya 60-70-80 kg).
Metcon “Metabolic Conditioning”. Yüksek yoğunluklu kondisyon parçası; WOD’un “nefes” kısmı.
Muscle-Up Halka veya barda çekişten dip pozisyonuna geçiş.
No Rep Standart sağlanmadığı için sayılmayan tekrar. İtiraz etme, tekrarla.
Open (CrossFit) Yılın ilk, online, herkese açık yarışması; 3 hafta, 3 antrenman.
Open (HYROX) Standart yüklü ana HYROX divizyonu.
Overhead Squat Bar baş üstünde kilitli halde squat. Mobilite testi.
Pacer Tempo tutan sporcu; HYROX’ta planlı split’lerle koşup partnerine veya grubuna hız veren kişi. Antrenmanda “pacer’ı takip et” denir.
Pistol Tek bacak squat.
Pood Rus ağırlık birimi; 1 pood ≈ 16 kg. Helen’de 1,5 pood = 24 kg.
PR / PB Personal Record / Personal Best. Kişisel rekor.
Pull-Up Barfiks. Strict, kipping veya butterfly.
Push Jerk Bar’ı baş üstüne iterken dizleri yeniden bükerek altına girme. DT’nin son hareketi.
Push Press Bacaktan ivme alıp bar’ı baş üstüne basma; altına girme yok.

R – S

Terim Açıklama
Relay HYROX 4 kişilik takım yarışı; her üye 2 koşu + 2 istasyon.
Rep Tekrar.
Rest Day Dinlenme günü. Programın parçasıdır, atlanmaz.
Ring Row Halkalarda yatay çekiş; pull-up ölçeklemesi.
Round Bir hareket dizisinin tam bir turu.
Rowing Concept2 tipi kürek ergometresi. HYROX 5. istasyon, 1000 m.
Roxzone HYROX’ta koşu ile istasyonlar arasındaki geçiş alanı. Buradaki süre toplam sürene dahil.
Rx (Rx’d) “As prescribed”. WOD’u yazıldığı gibi, tam yük ve standartla yapmak.
Sandbag Lunge Omuzda kum torbasıyla walking lunge. HYROX 7. istasyon, 100 m. Her düşürme 26/27’de 15 sn ceza.
Scaled Yükü veya hareketi hafifletilmiş versiyon.
Scaling WOD’u seviyene uyarlama. Zayıflık değil, antrenman tasarımı.
SkiErg Kayak ergometresi; kol çekişiyle çalışır. HYROX 1. istasyon, 1000 m.
Sled Pull Kızağı halatla kendine çekme. HYROX 3. istasyon, 50 m.
Sled Push Kızağı itme. HYROX 2. istasyon, 50 m, 4 × 12,5 m.
Snatch Bar’ı tek hamlede yerden baş üstüne alma. Power veya squat.
Split Bir bölümün (ör. 1 km) süresi; “split’lerini tut”.
Strict Kip veya salınım olmadan, saf kuvvetle yapılan hareket.
Sumo Deadlift High Pull Geniş duruş deadlift + bar’ı çeneye çekiş.

T – Z

Terim Açıklama
T2B (Toes-to-Bar) Barda asılıyken ayak uçlarını bar’a değdirme.
Tabata 8 × (20 sn iş / 10 sn dinlenme). Toplam 4 dakika.
Taper Yarış öncesi hacmi düşürüp tazelenme dönemi.
Thruster Front squat + push press tek hareket. Fran’in kalbi, Open finallerinin klasiği.
Time Cap WOD için üst süre sınırı. Bitiremezsen kalan tekrar sayısı skora eklenir veya DNF.
Touch-and-Go Bar’ı yere bırakmadan art arda tekrar.
Transition Zone (TZ) HYROX Relay’de takım üyelerinin değiştiği alan.
Unbroken Seti ara vermeden, bar’ı bırakmadan tamamlamak.
Wall Ball Ağırlıklı topla squat + hedefe fırlatma. HYROX 8. istasyon, 100 tekrar; hedef 2,70 m (kadın) / 3,00 m (erkek).
Wall Walk Yüzüstü başlayıp ayakları duvara tırmandırarak handstand’e yakın pozisyona çıkma.
Wave HYROX’ta start grubu. Her sporcunun atanmış bir wave saati vardır.
WOD “Antrenman of the Day”. Günün antrenmanı.
Zone 2 Konuşabileceğin tempoda, düşük yoğunluklu aerobik çalışma. HYROX koşu tabanının çoğu burada kurulur.

Tahtadaki yazıyı okuma örneği

Tahtada şu yazıyor:

“Fran” — 21-15-9 For Time: Thruster (Rx 43/29), Pull-Up. Time Cap 10:00.

Çevirisi: 21 thruster + 21 pull-up, 15 thruster + 15 pull-up, 9 thruster + 9 pull-up; en kısa sürede bitir. Erkek 43 kg, kadın 29 kg; 10 dakikada bitiremezsen DNF. Thruster’ı 30 kg ile yapıyorsan scaled yapıyorsun, bunu skor defterine yaz. AMRAP, EMOM, For Time ve Tabata’yı antrenman zamanlayıcıyla kurabilirsin.

HYROX tabelası ise sana hiçbir şey okutmaz: sıra her yarışta aynıdır. Divizyon ağırlıkları için HYROX nedir rehberine, terimlerin geçtiği güncel yarış kurallarına ise kaynaklar sayfasından ulaşabilirsin.

Özet

  • Format terimleri: AMRAP (süre sabit, iş değişken), For Time (iş sabit, süre değişken), EMOM (her dakika başı), Chipper (uzun liste), Ladder (artan).
  • Standart terimleri: Rx (yazıldığı gibi), Scaled, Foundations, No Rep, Time Cap, Unbroken.
  • Hareket kısaltmaları: C2B, T2B, HSPU, DU, OHS.
  • HYROX terimleri: Roxzone, Compromised Running, Wave, Doubles, Relay, Pacer, Pro/Open.
  • Ölçekleme zayıflık değildir; “No Rep” ise tartışma konusu değil.

Sık sorulan sorular

CrossFit'te Rx ne demek?

"As prescribed" yani yazıldığı gibi: WOD'u tam yük ve tam hareket standardıyla yapmak. Hafifletilmiş versiyona Scaled denir.

AMRAP ile EMOM arasındaki fark nedir?

AMRAP'ta süre sabittir, belirli sürede mümkün olduğunca çok round veya tekrar yaparsın. EMOM'da her dakika başında belirli işi yapar, dakikanın kalanında dinlenirsin.

Box ne demek?

CrossFit salonuna verilen addır. Topluluk "gym" yerine "box" der.

HYROX'ta Roxzone nedir?

Koşu parkuru ile istasyonlar arasındaki geçiş alanıdır. Buradaki süre toplam süreye dahildir ve yeni başlayanlar en çok burada zaman kaybeder.

No rep nedir?

Hareket standardı sağlanmadığı için hakemin saymadığı tekrardır. Tartışmak yerine tekrarı yeniden yapmak her zaman daha hızlıdır.

İlgili rehberler